Analisis Faktor Kejelasan di Bekas Pekan Perlombongan Timah di Lembah Kinta, Perak untuk Pembentukan Strategi Pemuliharaan Bandar - Mohd Rifzal Mohd Sharif; Nor Haslina Ja’afar; Suhana Johar; Noor Hayati Ismail; Elina Mohd Husini (UKM Press, 2024)
Pembentukan Pekan Papan, salah sebuah pekan lama perlombongan bijih timah di Lembah Kinta, Perak, berkait rapat dengan perkembangan aktiviti ekonomi yang menunjukkan perkembangan budaya campur antara kaum di Malaysia. Senario ini dapat dilihat melalui penciptaan bangunan yang dikelilingi oleh landskap kawasan perlombongan bijih timah, struktur bandar terancang dan kekayaan ciri seni bina yang menentukan nilai budayanya. Pada masa ini, keadaan bangunan tersebut terabai disebabkan oleh pembandaran pesat dan pemasukan bandar yang tidak terkawal, yang telah mengancam pekan lama walaupun struktur dan sifat tersendiri bandar itu mengusang. Makalah ini memfokuskan cara strategi pemuliharaan bekas pekan perlombongan bijih timah di Malaysia yang merupakan antara sebab entiti warisan budaya rakyat Malaysia dilindungi, yang boleh dihasilkan dengan mengkaji ciri fizikal elemennya. Dengan menggunakan kaedah kajian kualitatif, penyelidikan ini meneroka, mengenal pasti dan menilai elemen ketara dengan meninjau semula definisi dan konsep sifat fizikal serta nilai budaya daripada perspektif pemuliharaan bandar menyifatkan identiti sesuatu tempat melalui pemahaman faktor kejelasan. Kajian ini penting untuk memahami ciri-ciri fizikal bekas pekan perlombongan bijih timah yang ada kini terbiar, mengusang dan mungkin akan musnah tidak lama lagi. Kajian ini akan memperkaya dokumentasi bersejarah dan strategi pemuliharaan dengan merangsang hubungan antara deria tempat dengan kualiti pengalaman berkaitan dengan aktiviti sosial dan budaya sebagai sebahagian daripada ciri keunikan pekan lama yang dapat dinikmati oleh pihak berkepentingan dan generasi masa depan.