Pembentukan Ummah Wasatiyyah Menerusi Terapi Tauhid Al-Hikam Shaykh Ibn Ataillah - Syed Hadzrullathfi, Syed Omar; Nurul Aarifah, Musa (2018)
Ummah wasatiyyah lahir daripada penghayatan Islam dengan memahami keindahan dan ketelusan ajarannya. Tonggak utama dalam pembentukan ummah wassatiyyah sentiasa dikaitkan dengan tiga elemen penting, iaitu Islam, Iman dan Ihsan. Artikel ini cuba mengutarakan konsep tauhid yang dikemukakan oleh Shaykh Ibn Ataillah al-Sakandari sebagai satu instrumen penting dalam pembentukan umat terbaik sebagaimana yang dinyatakan dalam al-Quran. Penulisan ini mengetengahkan tauhid al-af„al yang terangkum dalam kalam Hikam al-Sakandari dan penerapan nilainya sebagai teras dalam pembentukan ummah wasatiyyah. Kajian kualitatif ini menggunakan kaedah analisis kandungan dengan meneliti aspek tauhid al-af„al daripada sumber utama kitab al-Hikam Shaykh Ibn Ataillah dan didokong oleh beberapa karya beliau yang lain. Kajian mendapati bahawa elemen tauhid al-af„al merupakan aspek yang terpenting dalam membina ummah wasatiyyah kerana ia merujuk kepada penyerahan diri kepada kekuasaan dan kudrat Allah SWT serta tadbir urusNya dalam setiap gerak-geri dan tindak-tanduk seluruh makhluk. Justeru, suatu umat tidak mungkin mencapai status umat terbaik selama mana segala tindak-tanduk dan perbuatan tidak disertakan dengan penyerahan kepada Allah. Oleh itu, kajian menyimpulkan bahawa „ummatan wasata‟ yang juga diistilahkan dalam al-Quran sebagai „khayra ummah‟ merupakan satu umat yang mempunyai ciri-ciri terpenting tauhid, iaitu elemen mentauhidkan Allah SWT dari aspek perbuatanNya.